Menu
RSS

Yfir 60 heimili seld nauðungarsölu í september vegna seinagangs innanríkisráðherra

Hagsmunasamtök heimilanna (HH) sendu þann 7. september erindi til allra sýslumannsembætta landsins þar sem óskað var eftir upplýsingum um fjölda fullnustugerða fyrri hluta septembermánaðar. Aðeins helmingur sýslumanna hafa skilað svörum, þrátt fyrir alvarleika málsins og ítrekun þann 10. september og sýna tölur frá þeim að yfir 60 heimili eru í hættu. Þar af hefur síðustu daga farið fram endanlegt uppgjör fjölda eigna sem voru á framlengdum samþykkisfresti.

Fyrir síðustu áramót voru samþykkt á Alþingi lög um frestun á nauðungarsölum fram yfir 1. september til þess að gefa skuldurum svigrúm þar til boðaðar aðgerðir stjórnvalda til skuldalækkana kæmu til framkvæmda. Frestunin var ekki framlengd þrátt fyrir að ljóst væri að úrvinnsla skuldalækkunar myndi tefjast fram yfir upphaf septembermánaðar. Það var ekki fyrr en 9. september, eftir áskoranir frá Hagsmunasamtökum heimilanna og auglýsingar í fjölmiðlum, sem innanríkisráðherra lagði fram frumvarp um framlengingu frestunar á nauðungarsölum, sem vonir standa til að verði að lögum síðar í þessum mánuði. 

Ætla má að margir þeirra sem fengu frestun endanlegra fullnustugerða um síðustu áramót séu í sömu sporum í dag og bíði enn eftir niðurstöðum skuldaleiðréttinga. Hagsmunasamtök heimilanna skora á innanríkisráðherra, Hönnu Birnu Kristjánsdóttur, að svara eftirfarandi spurningu: “Til hvaða aðgerða hyggst innanríkisráðherra grípa í því skyni að koma þeim einstaklingum og fjölskyldum til bjargar sem hafa misst eða standa frammi fyrir því að missa heimili sín vegna seinagangs ráðherrans við að framlengja frestun á nauðungarsölum?

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna

Read more...

Nýr Evrópudómur um óréttmætar nauðungarsölur

Hagsmunasamtök heimilanna hafa látið gera löggilda íslenska þýðingu dóms Evrópudómstólsins í máli nr. C-169/14. Niðurstaða dómsins er í meginatriðum á þá leið að málsmeðferð vegna nauðungarsölu þar sem ekki sé gætt að jöfnum rétti aðila máls til að leita úrlausnar um ágreining er varðar óréttmæta skilmála, og jöfnum aðgangi að kæru- eða áfrýjunarleiðum vegna slíkra úrskurða, stríði gegn reglum um neytendavernd og mannréttindum. Nánar tiltekið fyrstu efnisgrein 7. gr. tilskipunar 93/13/EBE um óréttmæta skilmála í neytendasamningum, og þeim ákvæðum Mannréttindasáttmála Evrópu er varða rétt allra til sanngjarnar og réttlátrar málsmeðferðar.

Þessar sömu reglur ættu að gilda hér á landi vegna lögfestingar ESS-samningsins og Mannréttindasáttmála Evrópu að íslenskum rétti. Hinsvegar er málsmeðferð hér landi skv. 73. gr. sbr. 4. mgr. 22. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu með þeim hætti, að gerðaþoli (skuldari) getur ekki leitað úrlausnar héraðsdómara ágreining sem rís við nauðungarsölu nema með samþykki gerðarbeiðanda (kröfuhafa). Ekki er heldur fyllilega ljóst að hversu miklu leyti gerðarþoli geti byggt varnir sínar í nauðungarsölumáli á reglum um óréttmæta skilmála, þar á meðal um þá skilmála sem nauðungarsalan byggist á.

Hagsmunasamtök heimilanna birtu greinargerð í nóvember 2013, þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að umræddar reglur og framkvæmd fullnustumeðferðar á Íslandi, standist ekki þær kröfur sem gera verði til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt framangreindum alþjóðasamningum sem lögfestir hafa verið á Íslandi. Að mati samtakanna styður þessi niðurstaða Evrópudómstólsins fyllilega þær niðurstöður, enda byggjast þær á sömu reglum og gilda einnig að íslenskum rétti.

Dómurinn er sérstaklega athyglisverður með hliðsjón af dómi EFTA-dómstólsins um ráðgefandi álit í máli E-25/13 sem kveðinn var upp nýlega, þar sem kemur fram í svari við 5. spurningunni sem lögð var fyrir dómstólinn, að aðildarríkjum EES-samningsins sé skylt að tryggja að óréttmætir skilmálar séu ekki bindandi fyrir neytendur. Neytendur sem eiga yfir höfði sér aðför eða nauðungarsölu eru hvattir til að grípa til varna á þessum grundvelli, en bent er á að hægt er að bera mál um ógildingu fullnustugerðar undir héraðsdóm innan fjögurra vikna frá því að nauðungarsölu lýkur, og aðfarar innan átta vikna. Er þá vel við hæfi að byggja slíkan málatilbúnað á sömu sjónarmiðum og koma fram í umræddum dómum.

Hér má skoða og sækja umrædda þýðingu dómsins:

Niðurstaða dómsins er svohljóðandi:

Lagagrein 7, efnisgrein 1, í tilskipun Evrópuráðsins 93/13/EBE frá 5. apríl 1993, varðandi óréttmæt ákvæði í neytendasamningum, í samhengi við lagagrein 47 í Sáttmála Evrópusambandsins um grundvallarréttindi ber að túlka á þann hátt að hún útiloki fyrirkomulag málsmeðferða varðandi fullnustu dómkrafna, eins og það sem deilan stendur um í aðalmálsmeðferðinni, sem staðfestir að framkvæmd fullnustu veðkröfu sé ekki hægt að fresta af dómara sem kveður upp viðurkenningardóm í því (héraðsdóm), dómara sem gæti í lokaúrskurði sínum í mesta lagi ákvarðað skaðabætur til að bæta fyrir það tjón sem neytandinn hafi orðið fyrir, þar sem hinn síðastnefndi, í stöðu sinni sem lántakandi og kröfuþoli, geti ekki lagt fram beiðni um áfrýjun gegn úrskurði sem hafnar andmælamáli hans gegn fullnustu veðkröfu, þar sem aftur á móti seljandinn eða veitandi þjónustu, lánardrottinninn sem leitar fullnustunnar, geti lagt fram beiðni um áfrýjun gegn ákvörðun sem staðfesti frestun fullnustunnar eða lýsi því yfir að óréttmætum skilmála skuli ekki beitt.

Read more...

Frestun nauðungarsalna framlengist

Samkvæmt fréttatilkynningu frá innanríkisráðuneytinu mun ráðherra leggja fram frumvarp á fyrstu dögum þingsins um breytingar á nauðungarsölulögum þar sem gert er ráð fyrir að nauðungarsölum verði frestað áfram meðan vinnsla umsókna um höfuðstólslækkun húsnæðislána stendur yfir. Frumvarpið, sem kynnt var í ríkisstjórn síðastliðinn föstudag, gerir ráð fyrir að nauðungarsölum verði áfram frestað fram yfir 1. mars 2015 en núgildandi frestur á að renna út 1. september.

Hagsmunasamtök heimilanna skoruðu fyrir rúmri viku síðan á innanríkisráðherra að framlengja frestunina, og ítrekuðu svo þá áskorun með auglýsingum í fjölmiðlum nú um helgina.

Skjáauglýsing Hagsmunasamtaka heimilanna með áskorun á innanríkisráðherra

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna fagnar að sjálfsögðu þessari yfirlýsingu ráðuneytisins. "Segið svo að máttur Hagsmunasamtaka heimilanna og auglýsinga sé ekki mikill" segir Vilhjálmur Bjarnason formaður stjórnar, en bætir jafnframt við: "Það eru samt hnökrar á þessu hjá ráðherranum og munun við benda henni á það og krefjast þess að þetta verði betur gert og með minni takmörkunum."

Þetta er í annað sinn sem nauðungarsölum er frestað á kjörtímabili núverandi ríkisstjórnar, og í bæði skiptin til þess að koma til móts við kröfur Hagsmunasamtaka heimilanna. Samtökin hafa þó áður bent á að burtséð frá slíkri frestun sem er góðra gjalda verð, séu verulegir meinbugir á málsmeðferð við löginnheimtu og fullnustur án undangengins dóms hér á landi. Samtökin gerðu ítarlega grein fyrir þessum sjónarmiðum í sérstakri álitsgerð sem var birt í nóvember í fyrra og beint til innanríkisráðuneytisins.

Nýlega komst Evrópudómstóllinn að þeirri niðurstöðu í máli C-169/14 að fullnustumeðferð á Spáni, sem virðist svipa að mörgu leyti til þeirrar sem tíðkast á Íslandi, brjóti í bága við ákvæði Mannréttindasáttmála Evrópu um réttláta málsmeðferð. Þá töldust skilyrði tilskipunar 93/13/EBE um óréttmæta skilmála í neytendasamningum um að jafna stöðu neytenda og að þeir skuli óbundnir af óréttmætum skilmálum, ekki heldur vera uppfyllt með spænskri löggjöf. Um er að ræða sömu tilskipun og EFTA-dómstólinn veitti nánari skýringar á með ráðgefandi áliti sínu í máli E-25/13 síðastliðinn fimmtudag.

Fréttatilkynning innanríkisráðuneytisins í heild:

Lagt til að nauðungarsölum verði frestað áfram

Innanríkisráðherra mun leggja fram á fyrstu dögum þingsins frumvarp um breytingar á nauðungarsölulögum þar sem gert er ráð fyrir að nauðungarsölum verði frestað áfram meðan vinnsla umsókna um höfuðstólslækkun húsnæðislána stendur yfir. Frumvarpið, sem kynnt var í ríkisstjórn síðastliðinn föstudag, gerir ráð fyrir að nauðungarsölum verði áfram frestað fram yfir 1. mars 2015 en frestur samkvæmt gildandi lögum á að renna út 1. september.

Sú breyting verður þó gerð frá fyrri frestun að fresturinn mun ekki taka til fyrstu skrefa nauðungarsölu þannig að þingfesting máls og byrjun uppboðs munu fara fram nema gerðarbeiðandi fresti aðgerðum. Gerðarþoli geti hins vegar án samþykkis gerðarbeiðanda óskað eftir fresti á því að framhald uppboðs verði ákveðið eða að það fari fram. Jafnframt verði með samþykki allra gerðarbeiðenda unnt að fresta uppgjöri til kröfuhafa á fasteign sem seld hefur verið við framhald uppboðs en er enn í svokölluðum samþykkisfresti. Jafnframt er gert að skilyrði að gerðarþoli leggi fram staðfestingu á að hann hafi sótt um leiðréttingu samkvæmt ákvæðum laga um leiðréttingu verðtryggðra fasteignaveðlána.

Forsagan

Í framhaldi af tillögum þeim sem kynntar voru í aðgerðaáætlun um höfuðstólslækkun húsnæðislána var lögfest heimild fyrir sýslumenn til að fresta nauðungarsölum að beiðni gerðarþola fram yfir 1. september 2014. Var það gert til að skuldurum gæfist tími til að leggja mat á þær aðgerðir sem lagðar voru til og hvaða áhrif þær aðgerðir hefðu á skuldastöðu viðkomandi. Var þannig heimilt að fresta nauðungarsölum á öllum stigum nauðungarsöluferilsins, án samþykkis gerðarbeiðenda, hvort sem um væri að ræða byrjun uppboðs eða framhaldssölu. Jafnframt að fresta mætti uppgjöri á eign sem er í svokölluðum samþykkisfresti með samþykki gerðarbeiðenda. Áskilið er að um sé að ræða húsnæði sem er ætlað til búsetu samkvæmt ákvörðun skipulags- og byggingaryfirvalda, gerðarþoli eigi þar lögheimili og haldi þar heimili.

Með lögum nr. 35/2014 var kveðið á um skipan og fyrirkomulag leiðréttingar á verðtryggðum fasteignaveðlánum. Frestur til að óska leiðréttingar á slíkum lánum rennur út 1. september. Samkvæmt upplýsingum frá verkefnisstjórn um framkvæmd almennrar höfuðstólslækkunar íbúðalána tekur þá við úrvinnsla umsókna og má búast við að niðurstöður leiðréttingar berist umsækjendum um mánaðarmótin september/október. Þá hafa umsækjendur þrjá mánuði til að samþykkja niðurstöðu útreikninga. Innan sama tíma hafa umsækjendur sem ekki samþykkja niðurstöðu útreikninga tækifæri til að kæra niðurstöðu til kærunefndar. Hefur verkefnastjórn um framkvæmd almennrar höfuðstólslækkunar íbúðalána talið rétt að skoðað verði hvort rétt sé að fresta áfram nauðungarsölum á fasteignum og því er stefnt að því að leggja fyrrgreint frumvarp fram.

Read more...
Subscribe to this RSS feed

Alþingi

Gagnlegar upplýsingar

Leiðbeiningar í lánamálum heimilanna