HAGSMUNASAMTÖK HEIMILANNA

Fulltrúar stjórnar Hagsmunasamtaka heimilanna áttu 90 mín. fund með forsætisráðherra, fjármálaráðherra og félagsmálaráðherra í stjórnarráðinu morguninn 21. október 2009. Fundurinn var að beiðni stjórnar HH og m.a. í þeim tilgangi að kynna málstað HH og mat samtakanna á frumvarpi félagsmálaráðherra um úrræði við skuldavanda heimilanna. Fundinn sat einnig Hrannar B Arnarsson aðstoðarmaður forsætisráðherra. Í upphafi fundar eftir viðtöku gagna frá HH kom forsætisráðherra sér beint að efninu og bauð formanni samtakanna að bera upp erindið. Þórður B Sigurðsson og Friðrik Ó Friðriksson skiptust á að fara yfir helstu atriði varðandi skuldastöðu heimilanna, áhrif verðbreytingarákvæða lánasamninga á þá stöðu og gagnrýni samtakanna á áætluð úrræði stjórnvalda. Aðrir fulltrúar stjórnar HH á fundinum voru Andrea J. Ólafsdóttir, Ólafur Garðarsson og Vilhjálmur Árnason.

Fyrsta greiðsluverkfalli á vegum Hagsmunasamtaka heimilanna er nú lokið. Samtökin þakka öllum þeim fjölda sem tekið hefur þátt í verkfallinu eða stutt það á annan hátt.Verkfallið hefur fengið góðar undirtektir hjá almenningi en valdið verulegum titringi í bankakerfinu og hjá ríkisvaldinu.

Þann 1. nóvember n.k. lýkur þeim fresti sem veittur hefur verið varðandi nauðungarsölu íbúða. Hagsmunasamtök heimilanna krefjast þess að fresturinn verði framlengdur um 6 mánuði þannig að reynslan af aðgerðum ríkisstjórnarinnar komi í ljós áður. Það er mikið ábyrgðarleysi að selja eignir ofan af fjölda fólks áður en reynir á hvort ná má sátt í samfélaginu um viðunandi aðgerðir til varnar heimilunum.

Til að fylgja eftir þessari kröfu og ræða um boðun nýs greiðsluverkfalls boða Hagsmunasamtök heimilanna til opins fundar á næstunni.

15. október 2009
Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna

Hagsmunasamtök heimilanna fengu Capacent Gallup til að framkvæma fyrir sig könnun meðal almennings hér á landi í lok sumars, og fór framkvæmdin fram á tímabilinu 25. ágúst – 10. september. Markmið könnunarinnar var m.a. að skoða áhrif efnahagsástandsins á fjárhag heimilanna og viðhorf fólks til aðgerða. Úrtakið var 1678 manns á öllu landinu, 16 ára og eldri, handahófsvaldir úr þjóðskrá. Voru svarendur alls 864 talsins og svarhlutfall 52,4%.  Þrír af hverjum fjórum  eða um 75% þjóðarinnar eru hlynnt almennri niðurfærslu á verðtryggðum og gengistryggðum lánum og rúmlega 80% vilja afnema verðtryggingu og má því staðhæfa að niðurstöður séu afdráttarlausar og að hinn þögli meirihluti hafi loks fengið orðið.

Af hverju greiðsluverkfall?

Höfundur:  Haraldur Líndal Haraldsson, hagfræðingur

Í Fréttablaðinu þann 28. maí s.l. skrifaði undirritaður grein fyrir hönd Hagsmunasamtaka heimilanna undir fyrirsögninni  „Er ábyrgðin heimilanna?“  Í greininni voru lagðar fram tillögur til sáttar vegna skulda heimila.  Í þessari grein verða þessar tillögur ítrekaðar með frekari rökum.  Ástæða er til að geta þess að á vef Seðlabanka Íslands eru ítarlegar upplýsingar um fjármál íslenska hagkerfisins.  Grein þessi byggist m.a. á upplýsingum þaðan.

Erlendar skuldir bankanna (innlánsstofnana)

 Upplýsingar um erlendar skuldir bankanna hafa ekki verið uppfærðar frá 30. september 2008 af eðlilegum ástæðum.  Því er stuðst við upplýsingar frá þeim tíma.

Hagsmunasamtök heimilanna telja að tillögur félagsmálaráðherra um aðgerðir til leiðréttingar greiðslubyrði og aðlögun skulda heimilanna vera ófullnægjandi. Samtökin virða þann vilja ráðherra að stuðla að tímabundinni almennri lækkun greiðslubyrði lána, en telja að ólíklegt sé að fyrirheit um mögulega leiðréttingu/afskrift í lok lánstímans standist. Tenging greiðslubyrði við greiðslujöfnunarvísitölu er lymskuleg aðferð til að tryggja að lánveitendur tapi engu. Það sem meira er, heildargreiðslubyrði mun aukast umtalsvert.

Samtökin sjá ekki að tillögur ráðherra uppfylli á nokkurn hátt, þau markmið sem sett eru fram í kynningarefni ráðherrans, svo sem að leiðrétta misgengi lána, launa, verðlags og gengis krónunnar, að eyða óvissu, að gæta jafnræðis, hófsemi og sanngirni og að stuðla að sátt í samfélaginu. Tillögurnar eru stríðsyfirlýsing, ekki sáttargerð.

Okkur eru að berast töluvert af frásögnum af viðskiptum fólks við bankastofnanir í geiðsluverkfallinu. Nokkur vandræðagangur hefur verið með að fá greiddar úttektir hjá gjaldkerum og okkur borist nokkrar frásagnir af því. Stjórn HH vill beina þeim vinsamlegu tilmælum til almennings að sýna bankastarfsmönnum ávallt fyllstu kurteisi. Þeir sem verða fyrir ósanngirni af hálfu fjármálastofnunar hugleiða að sjálfsögðu hvort þeir haldi áfram viðskiptum við það tiltekna fyrirtæki. Það segir sig sjálft.

Hjá sumum hafa peningar verið dregnir af reikningum til greiðslu lána áður en laun bárust inn á reikninga þeirra. Þarna virðist smá taugatitringur á ferðinni. Við skulum bara halda ró okkar og hugleiða að einfaldlega "kjósa með fótunum" eins og stundum er sagt. Það er nægur tími, innistæður eru tryggðar upp að 3 milljónum eða þar um bil.

Við auglýsum hér með eftir frásögnum af viðskiptum og þær má skrá sem athugasemdir/umsagnir við þessa grein. Vinsamlega greinið frá nafni stofnunar en EKKI frá nöfnum starfsmanna. Við munum fylgjast með athugasemdum og taka út opinberar birtingar starfsmanna þar sem birting nafna geta brotið í bága við persónuvernd auk þess sem það væri einfaldlega ósanngjarnt. Höfum hugfast að aðgerðir beinast ekki gegn "starfsmanni á plani" heldur stjórnendum þessara stofnana og þeim sem bera ábyrgð á þeim.

Í dag lagði félagsmálaráðherra fram tillögur að aðgerðum sem samkvæmt upplýsingum á vef Stjórnarráðsins ,,fela í sér umtalsverða leiðréttingu á greiðslubyrði af lánum og nýjar leiðir til að laga skuldir fólks að eignastöðu og greiðslugetu". 

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna hefur lengi beðið eftir að fram komi tillögur frá stjórnvöldum og telja að framlagðar tillögur séu mikilvæg viðurkenning á baráttu þeirra fyrir hagsmunum heimilanna. 

Stjórnin mun nú leggjast yfir tillögurnar og fylgiefni og fyrst að þeirri yfirlegu lokinni munu samtökin koma með ítarleg viðbrögð við innihaldi þeirra.  Gera samtökin ráð fyrir að álit þeirra muni liggja fyrir fljótlega.  En við fyrstu sýn telja samtökin að tillögurnar séu ófullnægjandi. 

Ákvörðun um greiðsluverkfall stendur því óhögguð.

Ólafur Arnarson segir m.a. "Gallinn við úrræði Íslandsbanka er sá, að myntlán hafa hækkað um 100 prósent og jafnvel meira og verðtryggð lán um 30-40 prósent. Þess vegna vegur þessi lækkun höfuðstóls (25 prósent á myntlán og 10 prósent á verðtryggð lán) skammt til að bæta það tjón, sem lántakendur hafa orðið fyrir."

Sjá alla greinina hér.