Menu
RSS

Sáttagerð FME við Dróma vegna ólöglegrar innheimtu fyrirtækisins gagnrýnd harðlega.

 

Fjármálaeftirlitið (FME) hefur birt tilkynningu um niðurstöðu athugunar á innheimtustarfsemi Dróma hf. Niðurstaðan er  sáttargerð þar sem Dróma er gert að greiða 2.800.000 krónur í sekt fyrir að hafa stundað ólögmæta innheimtustarfsemi frá því að fyrirtækið var stofnaður af FME í mars árið 2009.

Hagsmunasamtök heimilanna fagna því  í sjálfu sér að Fjármálaeftirlitið skuli loks viðurkenna að Drómi hafi stundað ólögmæta innheimtu, en samtökin og einstakir stjórnarmenn þeirra hafa ítrekað sent ábendingar til FME þess efnis og óskað eftir rannsókn.  Þau rýru svör sem FME hefur veitt um málið hafa  öll verið á sama veg fram til þessa: “stofnunin neitar að tjá sig”. Eftir athugun sem hófst fyrir tæpu ári síðan kemst Fjármálaeftirlitið loks að þeirri niðurstöðu að Drómi hf. hafi stundað frum- og milliinnheimtu á lánum í eigu ESÍ/Hildu og Frjálsa hf. í andstöðu við 3. gr. innheimtulaga.

Vakin skal athygli á því að samkvæmt reglum um heimild fjármálaeftirlitsins til að ljúka máli með sátt kemur skýrt fram að slíkt sé einungis mögulegt í minniháttar málum, en

heimild til sáttar nær þó ekki til meiriháttar brota sem refsiviðurlög liggja við. Brot telst meiriháttar ef það lýtur að verulegum fjárhæðum, ef verknaður er framinn með sérstak­lega vítaverðum hætti eða við aðstæður sem auka mjög á saknæmi brotsins”.

Það er algerlega óviðunandi niðurstaða fyrir neytendur að gerð sé sáttargerð við fyrirtæki sem stundað hefur lögbrot gegn “viðskiptavinum” sínum síðastliðin fjögur og hálft ár.  Fjöldi manns hefur misst heimili sín á nauðungarsölum á grundvelli krafna sem innheimtar voru á ólögmætan hátt af Dróma. Slíkt getur einfaldlega ekki flokkast sem minniháttar brot.

Hagsmunasamtök heimilanna hafa nú tekið saman rannsóknarskýrslu um starfsemi Dróma. Erindi byggð á þeirri skýrslu verða send Umboðsmanni Alþingis, efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis og rannsóknarnefnd Alþingis um fall sparisjóðanna. Þar verður þess krafist að kannað verði hvort FME sé vanhæft til að fjalla um málefni Dróma í ljósi þess að það var einmitt FME sem stofnaði Dróma í mars árið 2009. Verði niðurstaðan sú að FME sé (þrátt fyrir að hafa stofnað Dróma) hæft til að fjalla um málefni fyrirtækisins er þess krafist að málið verði tekið upp að nýju innan stofnunarinnar með það að leiðarljósi að viðunandi niðurstaða fáist fyrir neytendur sem margir hverjir hafa orðið fyrir óbætanlegu tjóni vegna lögbrota Dróma.

Það ber að nefna að nIðurstaða Fjármálaeftirlitsins er einkar athyglisverð í ljósi umfjöllunar Hagsmunasamtaka heimilanna í fjölmiðlum að undanförnu um nauðungarsölur. Innanríkisráðherra, Hanna Birna Kristjánsdóttir, hlýtur að vera uggandi vegna starfa undirmanna sinna, þ.e. sýslumanna landsins, sem sýnt er að hafa nú um árabil brotið gegn lántakendum með því að bjóða upp heimili þeirra á grundvelli krafna frá Dróma sem aldrei hafði innheimtuleyfi. Sýslumönnum ber (samkvæmt 13. grein nauðungarsölulaga) að vísa tafarlaust frá nauðungarsölubeiðnum ef grundvöllur þeirra er ekki í lögmætu formi.

Read more...

Áskorun til Fjármálaeftirlitsins

Hagsmunasamtök heimilanna hafa kannað úrtak endurútreikninga áður gegnistryggðra lána frá lánastofnunum og fyrirtækjum í slitameðferð. Ljóst er að endurútreikningar eru rangir í meirihluta tilfella þar eð brotið er á rétti skuldarans til seðlabankavaxta af ofgreiddum afborgunum. Munað getur töluverðum upphæðum ef ofgreiðslur áttu sér stað yfir langt tímabil. Skuldarinn á rétt á svokölluðum seðlabankavöxtum af þeirri fjárhæð sem var umfram réttmæta afborgun frá þeim degi sem ofgreiðsla fór fram. Ekki er ásættanlegt að draga endurgreiðsluna einungis frá höfuðstól þar sem skuldarinn er þá hlunnfarinn um mismun á milli þeirra vaxta er greiddir voru af láninu og seðlabankavaxta sem falla eiga í hlut lántaka. Fjármálafyrirtæki eru hér með áminnt um að þau lög sem gilda um þennan hluta endurútreikninganna, eru einkum lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 en þar segir:

18. gr. (1. mgr.)

Ef samningsákvæði um vexti eða annað endurgjald fyrir lánveitingu eða umlíðun skuldar eða dráttarvexti teljast ógild skal peningakrafan bera vexti skv. 1. málsl. 4. gr., enda eigi önnur ákvæði þessarar greinar ekki við. Hið sama á við ef samningur kveður á um verðtryggingu skuldar samhliða vaxtaákvæðum, og annað tveggja er ógilt, og skulu þá bæði ákvæði samningsins um vexti og verðtryggingu fara eftir því sem kveðið er á um í 4. gr. og því sem greinir nánar í þessari grein.

18. gr (3. mgr.)

Vexti samkvæmt ákvæðum 1. mgr. skal reikna frá og með stofndegi peningakröfu, nema samið verði um annað, sbr. 3. gr.

2. gr.

Ákvæði II. og IV. kafla laga þessara gilda því aðeins að ekki leiði annað af samningum, venju eða lögum. Einnig verður vikið frá öðrum ákvæðum laganna að því marki sem þar er kveðið á um. Þó er ávallt heimilt að víkja frá ákvæðum laganna til hagsbóta fyrir skuldara.

3. gr.

Almenna vexti skal því aðeins greiða af peningakröfu að það leiði af samningi, venju eða lögum. Vexti skal greiða frá og með stofndegi peningakröfu og fram að gjalddaga.

4. gr.

Þegar greiða ber vexti skv. 3. gr., en hundraðshluti þeirra eða vaxtaviðmiðun er að öðru leyti ekki tiltekin, skulu vextir vera á hverjum tíma jafnháir vöxtum sem Seðlabanki Íslands ákveður með hliðsjón af lægstu vöxtum á nýjum almennum óverðtryggðum útlánum hjá lánastofnunum og birtir skv. 10. gr. Í þeim tilvikum sem um verðtryggða kröfu er að ræða skulu vextir vera jafnháir vöxtum sem Seðlabankinn ákveður með hliðsjón af lægstu vöxtum á nýjum almennum verðtryggðum útlánum hjá lánastofnunum og birtir skv. 10. gr.

7. gr.

Ef atvik sem varða kröfuhafa og skuldara verður ekki um kennt valda því að greiðsla fer ekki fram skal ekki reikna dráttarvexti þann tíma sem greiðsludráttur verður af þessum sökum. Sama á við ef greiðsla fer ekki fram vegna þess að skuldari neytir vanefndaúrræða gagnvart kröfuhafa eða heldur af öðrum lögmætum ástæðum eftir greiðslu eða hluta hennar.

12. gr.

Sé vaxtatímabil lengra en tólf mánuðir án þess að vextirnir séu greiddir skulu þeir lagðir við höfuðstól og nýir vextir reiknaðir af samanlagðri fjárhæð. Ekki skal bæta vöxtum við höfuðstól oftar en á tólf mánaða fresti, nema um sé að ræða innlánsreikninga lánastofnana.

18. gr (5. mgr.)

Kröfuhafa ber að endurgreiða skuldara þá fjárhæð sem hann hefur þannig ranglega af honum haft vegna ólögmætra vaxta og/eða verðtryggingar. Við ákvörðun endurgreiðslu eða útreikning á stöðu skuldar skal upphaflegur höfuðstóll skuldar vaxtareiknaður samkvæmt ákvæðum 1. mgr. Frá höfuðstól og áföllnum vöxtum skal draga þær fjárhæðir sem inntar hafa verið af hendi fram að uppgjörsdegi í vexti, hvers kyns vanskilaálögur og afborganir miðað við hvern innborgunardag. Þannig útreiknuð fjárhæð myndar eftirstöðvar skuldarinnar og skulu þá upphaflegir eða síðar ákvarðaðir endurgreiðsluskilmálar gilda að því er varðar lánstíma, gjalddaga og aðra tilhögun á greiðslu skuldar, allt að teknu tilliti til þeirra breytinga sem leiðir af ákvæðum þessarar greinar.

Sýslumönnum er góðfúslega bent á að aðfararbeiðnir sem byggðar eru á þeim endurútreikningum sem hér um ræðir, eru tilhæfulausar nema kröfuhafi geti sýnt fram á að endurreiknað hafi verið í samræmi við lög um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001 með síðari breytingum sbr. lög nr. 151/2010 ásamt lögum um neytendalán nr. 121/1994 og öðrum ákvæðum laga um neytendavernd. Jafnframt þarf að taka tillit til Hæstaréttardóma  600/2011, 464/2012 um fullnaðargildi kvittana og bann við afturvirkum vaxtavöxtum.

Það verður að teljast nokkuð bíræfið af lánastofnunum að ganga enn og aftur á rétt skuldara, en reikna má með að fjármálastofnanir verði gerðar afturreka með útreikningana þar til þeir hafa verið rétt framkvæmdir. Nýverið gaf FME út tilmæli til lánastofnana um að rökstyðja/sanna lögmæti gengisbundina lánasamninga (sem í tilmælunum eru nefnd erlend lán).

Hagsmunasamtök heimilanna skora hér með á Fjármálaeftirlitið að ganga skrefinu lengra og stöðva allar innheimtur áður gengistryggðra lána þar til lánastofnanir geta sannað að lánin séu reiknuð með réttarhagsmuni skuldara að leiðarljósi. Svo augljós brot gegn skuldurum sem að ofan greinir taka af allan vafa um einbeittan brotavilja kröfuhafa að mati samtakanna. Löngu er tímabært að byrði sönnunar sé færð yfir á kröfuhafa í ljósi stórfelldrar misnotkunar á aðstöðumun gagnvart skuldurum.

f.h. Hagsmunasamtaka heimilanna

Ólafur Garðarsson
Formaður stjórnar HH

Read more...

Athygli vakin á tilmælum FME til lánastofnana

Nýverið gaf Fjármálaeftirlitið út tilmæli sem send voru með dreifibréfi til lánastofnana, slitastjórna og dótturfélaga vegna svonefndra gengistryggðra lána. Hagmunasamtök heimilanna vilja vekja athygli á tilmælunum því þau eiga brýnt erindi til fjármálafyrirtækja og þó fyrr hefði verið. Samtökin taka undir með FME um að fjármálafyrirtæki sinni skyldum og virði lögmætan rétt viðskiptavina til skjótra úrlausna sinna mála. Hagsmunasamtök heimilanna brýna fyrir lánveitendum, slitastjórnum og dótturfélögum að neytendur skulu ávallt njóta vafa þar til allri réttaróvissu hefur verið eytt.

Rétt er að taka fram að lán sem nefnd eru í tilmælum lögleg erlend lán eru ekki til nema um erlenda lánastofnun sé að ræða eða lán til erlends aðila (sjá nánari skýringar í svari við fyrirspurn spyr.is). Hagsmunasamtök heimilanna taka eftir sem áður undir tilmæli FME um að lántakar fái lagalegar skýringar í hendur um það hvernig lán geti talist gjaldeyrislán en ekki gengistryggt lán. Lánastofnanir geta ekki einhliða tekið slíka ákvörðun varðandi nein gengistengd lán að mati samtakanna. Fjármálastofnanir þurfa að sanna að um lögmætt gjaldeyrislán sé að ræða. Í því sambandi er FME hvatt til að senda út leiðsögn til fjármálafyritækja um að sönnunarbyrði liggi þeirra megin, sérstaklega þegar um neytendur er að ræða, enda sé ekki nema eðlilegt að minnimáttar í viðskiptasambandi njóti vafans.

Sjá tilmæli FME

f.h. Hagsmunasamtaka heimilanna

Ólafur Garðarsson

formaður stjórnar

 

Read more...

Alþingi

Gagnlegar upplýsingar

Leiðbeiningar í lánamálum heimilanna