Menu
RSS
Frá Hagsmunasamtökum heimilanna

Frá Hagsmunasamtökum heimilanna (402)

Upplýsingaskyldan margbrotin - Enn og aftur brjóta lánveitendur gegn lögum um neytendalán!

Neytendastofa tekur undir kvörtun Hagsmunasamtaka heimilanna yfir brotum Brúar lífeyrissjóðs gegn lögum um neytendalán!

Síðla árs 2016 sendu Hagsmunasamtök heimilanna kvörtun til Neytendastofu um að misbrestur væri á því að árleg hlutfallstala kostnaðar væri birt neytendum hjá Brú Lífeyrissjóði, sem jafngildir því að dylja raunverulegan kostnað lána fyrir þeim. Brú Lífeyrissjóður er fjarri því að vera einsdæmi, hvað  þennan misbrest varðar sem er fátt annað en hunsun fjármálafyrirtækja á lögum um neytendalán og upplýsingaskyldu lánveitenda. Það er gríðarlegt hagsmunamál fyrir neytendur að allar forsendur láns séu uppi á borðum til að dulinn kostnaður komi ekki í bakið á þeim eftir að skrifað hefur verið undir.  
 
Það er skemmst frá því að segja að Neytendastofa féllst á kvörtun Hagsmunasamtaka heimilanna í öllum atriðum og staðfesti að lögum samkvæmt eiga lánveitendur að veita neytendum upplýsingar um árlega hlutfallstölu kostnaðar í auglýsingum sínum og öðru kynningarefni.

Hagsmunasamtök heimilanna hafa margoft bent á að eftirlitsaðilar hafi ekki sinnt því lögboðna hlutverki sínu að vernda hagsmuni neytenda gagnvart fjármálafyrirtækjum, með fullnægjandi hætti. Alvarlegasta dæmið um slíkt eru gengistryggð lán sem veitt voru í tugþúsunda tali án athugasemda frá Fjármálaeftirlitinu, Seðlabanka Íslands, ráðherrum, alþingismönnum eða nokkrum öðrum. Þrátt fyrir að slík lán væru ólögmæt og eftirlitið hefði brugðist, voru neytendur einir látnir greiða ígildi skaðabóta til lánveitenda því vextir voru hækkaðir með handafli frá hinu opinbera.

Nánar um ákvörðun Neytendastofu og kvörtun Hagsmunasamtaka heimilanna

Neytendastofa hefur birt ákvörðun nr. 55/2017 í kvörtunarmáli Hagsmunasamtaka heimilanna gegn Brú lífeyrissjóði. Tilefni kvörtunarinnar var að í auglýsingum og kynningarefni á vefsíðu Brúar komu hvorki fram fullnægjandi upplýsingar um lántökukostnað né um þau réttarúrræði sem neytendur geta nýtt sér ef ágreiningur kemur upp við lánveitanda. Neytendastofa féllst á kvörtunina að öllu leyti og tók fram í ákvörðun sinni að sú ófullnægjandi upplýsingagjöf sem kvartað var yfir, bryti í bága við lög um neytendalán og lög um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu.

Samkvæmt 6. gr. laga um neytendalán nr. 33/2013 eiga auglýsingar þar sem koma fram upplýsingar um vexti eða annan lánskostnað jafnframt að bera með sér lýsandi dæmi um heildarkostnað og árlega hlutfallstölu kostnaðar. Samkvæmt ákvörðun Neytendastofu er ekki nægilegt að vísa til þess í auglýsingum að nánari upplýsingar megi finna á vefsíðu lánveitanda, heldur verða þær upplýsingar sem koma fram í auglýsingunum sjálfum að uppfylla þessi skilyrði. Með því að brjóta gegn þeirri upplýsingaskyldu var talið að Brú hefði jafnframt sýnt af sér óréttmæta viðskiptahætti í andstöðu við ákvæði laga nr. 57/2005, um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu.

Samkvæmt 1. mgr. 33. gr. laga um neytendalán nr. 33/2013 skulu lánveitendur hafa aðgengilegar upplýsingar um úrskurðar- og réttarúrræði ef ágreiningur rís milli lánveitanda og neytanda um neytendalán, m.a. um málskot til úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki. BRÚ hélt því fram að til að uppfylla þetta skilyrði væri nægilegt að upplýsa um slík úrræði þegar ágreiningur kæmi upp og þá aðeins við hlutaðeigandi viðskiptavin. Hagsmunasamtök heimilanna bentu hins vegar á að upplýsingar um réttarúrræði yrðu að liggja fyrir strax frá upphafi þegar neytandi tekur ákvörðun um að stofna til viðskipta með neytendalán og ekki væri viðunandi að treysta á að lánveitandi veitti slíkar upplýsingar eftir að ágreiningur væri á annað borð kominn upp. Neytendastofa féllst á þau sjónarmið og taldi upplýsingagjöf Brúar um réttarúrræði neytenda því vera ófullnægjandi.

Hagsmunasamtök heimilanna fagna þeim áherslum sem birtast í ákvörðun Neytendastofu á þörf fyrir öflugt eftirlit með lánveitendum og upplýsingagjöf þeirra til neytenda. Athuganir samtakanna gefa til kynna að víða sé pottur brotinn í þeim efnum og því sé full ástæða til frekari aðgerða af þessu tagi. Í tilkynningu á vef Brúar kemur fram að sjóðurinn hafi talið sig fylgja lögum og harmi því að svo hafi ekki reynst vera, en eftir gildistöku nýrra laga um fasteignalán til neytenda hafi verið gerðar úrbætur á upplýsingagjöf sjóðsins. Að mati Hagsmunasamtaka heimilanna er reyndar ekki ljóst hvort að í raun sé um fullnægjandi úrbætur að ræða og verður sú upplýsingagjöf því áfram til skoðunar.

Sjá tilkynningu á vef Neytendastofu

Ákvörðunina má lesa í heild sinni hér

Umfjöllun fjölmiðla um málið

Brú veitti ófullnægjandi upplýsingar um lán | RÚV

Segja Brú hafa brotið lög - Viðskiptablaðið

Viðtal um málið við Guðmund Ásgeirsson starfsmann HH í síðdegisútvarpi Útvarps Sögu 18. desember 2017 (viðtalið hefst þegar rúmar 5 mínútur eru liðnar af upptökunni):

Read more...

Mótmælum bónusabruðli Klakka/Existu á kostnað almennings!

ATHUGIÐ: Uppfært að kvöldi 14. desember. Mótmælin sem voru boðuð hafa núna verið afboðuð, þar sem stjórnendur Klakka hafa lagt til að hætt verði við greiðslu kaupauka vegna sölu Lýsingar/Lykils, með vísan til viðbragða samfélagsins við þeirri fyrirætlan. Eftirfarandi færsla fær þó að standa óbreytt.

Hagsmunasamtök heimilanna vilja vekja athygli á mótmælum sem haldin verða á morgun við Ármúla 1 fyrir utan Lykil, kl. 12:30 - 13:00.

Um viðburðinn og fleira tengt honum: https://www.facebook.com/events/137028826996458/

Ragnar Þór Ingólfsson formaður VR ræðir um fyrirhuguð mótmæli í Reykjavík síðdegis: http://www.visir.is/section/MEDIA98&fileid=CLP59506

Fréttir á RÚV: http://www.ruv.is/frett/bonusgreidslur-i-andstodu-vid-hluthafastefnu

Read more...

Opinn spjallfundur um málefni heimilanna

Ágætu félagsmenn og áhugafólk um málefni heimilanna.

Nú er komið að mánaðarlegum opnum spjallfundi Hagsmunasamtaka heimilanna. Fundurinn verður haldinn næstkomandi þriðjudag, 5. desember, kl. 20-22, á Café Meskí, Fákafeni 9 (í innri sal kaffihússins).

Við hvetjum félagsmenn sem og aðra til að nýta sér þetta tækifæri og mæta til að taka þátt í umræðum um málefni heimilanna!

Jafnframt er ætlunin að halda slíka fundi í fyrstu viku hvers mánaðar í vetur og verða þeir auglýstir nánar í hvert sinn.

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna.

Read more...

Áskorun frá Hagsmunasamtökum heimilanna til stjórnmálaflokka

Eftirfarandi áskorun hefur verið send stjórnmálaflokkunum frá Hagsmunasamtökum heimilanna:

Hagsmunasamtök heimilanna vilja minna alla flokka, sérstaklega þá sem eru í stjórnarmyndunarviðræðum, á hagsmuni heimilanna.

Allt of oft verða hagsmunir heimilanna, almennings í landinu, að afgangsstærð hjá stjórnmálamönnum.

Það eru hagsmunir heimilanna að verðtrygging sé afnumin á neytendalánum.

Afnám verðtryggingar myndi færa almenningi þá bestu kjarabót sem sögur fara af.

Engin rök eru fyrir því að heimili á Íslandi borgi 92.000 krónum meira af verðtryggða 25 milljóna húsnæðisláninu sínu í hverjum mánuði en heimili í Danmörku af jafnháu láni.

Til að eiga fyrir 92.000 krónum ofan á hverja einustu afborgun lánsins þurfa íslensk heimili að vinna sér inn fyrir 175.000 krónum aukalega í hverjum mánuði!

Orð eins og fjárkúgun, sjálftaka og rán koma óhjákvæmilega upp í hugann í þessu sambandi.

Höfum í huga að allt þetta auka fé fer beint inn í bankana engum til gangs, nema þá vogunarsjóðunum sem eru um það bil að fá þá á silfurfati, komi ný ríkisstjórn ekki í veg fyrir það!

Það er ljóst að afnám verðtryggingar á lánum heimilanna myndi auka ráðstöfunarfé heimilanna til mikilla muna og þannig væntanlega liðka mikið fyrir komandi kjarasamningum.

Hagsmunasamtök heimilanna hvetja stjórnmálamenn til að kynna sér það sem Ólafur Margeirsson hagfræðingur hefur sagt um verðtrygginguna og hvernig hún skekkir hagkerfið og dregur verulega úr áhrifamætti þeirra tækja sem Seðlabankinn hefur yfir að ráða til að halda verðbólgu í skefjum.

Hagsmunasamtök heimilanna beina því til Vinstri grænna, Samfylkingar, Pírata og Framsóknarflokksins að standa að alvöru velferðarstjórn og afnema/banna verðtryggingu á lánum heimilanna í eitt skipt fyrir öll.

Afnám verðtryggingar myndi lækka húsnæðiskostnað almennings verulega og þar með auka velferð og hagsæld heimilanna með raunhæfum hætti.

Afnám verðtryggingar er ekki flókin aðgerð ekki frekar en setning hennar var. Hún krefst ekki nýs gjaldmiðils, inngöngu í Evrópusambandið eða nokkurs annars.

Það eina sem þarf til að afnema verðtryggingu lána til neytenda er að bæta svohljóðandi setningu við 13. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001: “Neytendalán og fasteignalán til neytenda falla ekki undir ákvæði þessa kafla.”

Það eina sem til þarf er pólitískur vilji og stjórnmálamenn sem standa í lappirnar og taka þarfir almennings fram yfir þarfir fjármálafyrirtækja.

Þetta þarf ekki að setja í neina nefnd. Staðreyndirnar liggja fyrir og nú er kominn tími á framkvæmdir.

Ný stjórn gæti fært vísitölufjölskyldunni tugþúsunda kjarabætur í hverjum mánuði með einfaldri lagabreytingu.

Heimilin þurfa ríkisstjórn sem skilur að almenningur er ekki fóður fyrir bankana!

F.h. stjórnar Hagsmunasamtaka heimilanna,

Ásthildur Lóa Þórsdóttir, formaður
Vilhjálmur Bjarnason, varaformaður

Read more...

Opinn spjallfundur um málefni heimilanna

Ágætu félagsmenn og áhugafólk um málefni heimilanna.

Nú er komið að mánaðarlegum opnum spjallfundi Hagsmunasamtaka heimilanna. Fundurinn verður haldinn næstkomandi þriðjudag, 7. nóvember, kl. 20-22, á Café Meskí, Fákafeni 9 (í innri sal kaffihússins).

Við hvetjum félagsmenn sem og aðra til að nýta sér þetta tækifæri og mæta til að taka þátt í umræðum um málefni heimilanna!

Jafnframt er ætlunin að halda slíka fundi í fyrstu viku hvers mánaðar í vetur og verða þeir auglýstir nánar í hvert sinn.

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna.

Read more...

Guð blessi heimilin: Borgarafundur í Háskólabíói

Guð blessi heimilin
Okurvextir og verðtrygging, mesta böl þjóðarinnar

Undir þessari yfirskrift og í tilefni þess að 9 ár verða liðin frá bankahruninu, hafa Verslunarmannafélag Reykjavíkur (VR) og Verkalýðsfélag Akraness (VLFA), boðið Hagsmunasamtökum heimilanna (HH) og öllum landsmönnum til opins fundar laugardaginn 7. október milli 14:00 og 16:00 í Háskólabíói.

Fundurinn verður haldinn í aðalsal Háskólabíós og einnig verður sjónvarpsskjám komið fyrir í anddyri þannig að sem flestir komist að. Auk þess verður fundinum streymt á netinu svo enginn ætti að missa af honum sem ekki á heimangengt, er búsettur úti á landi eða erlendis. [Opna í sérglugga hér.]

Ræðumenn og fyrirlesarar kvöldsins verða:

Ragnar Þór Ingólfsson formaður VR,

Vilhjálmur Birgisson formaður VLFA,

Ásta Lóa Þórsdóttir formaður HH,

Ólafur Margeirsson, doktor í Hagfræði.

Einnig höfum við boðið Seðlabanka Íslands að senda fulltrúa og mun Már Guðmundsson seðlabankastjóri skýra sitt sjónarmið. Auk þess hefur öllum stjórnmálaflokkum sem bjóða fram til Alþingis hinn 28. október næstkomandi verið boðið að senda formenn eða fulltrúa sína til að kynna hvað þeirra flokkur ætlar að gera varðandi okurvextina og verðtrygginguna á lánum heimilanna og fá þeir 3 mínútur hver til þess.

Áður en við förum vongóð út í haustkvöldið munu feðginin, Magnús Þór Sigmundsson og Þórunn Antonía Magnúsdóttir, syngja með okkur lag Magnúsar "Ísland er land þitt" og þá getur ekkert klikkað.

Fundarstjóri verður Vilhjálmur Bjarnason ekki fjárfestir.

Nánari upplýsingar um viðburðinn á facebook, sem við hvetjum alla til að deila með sem flestum.

gudblessiheimilin

Uppfært 8. október 2017

Hér má sjá kynningarglærur Ólafs Margeirssonar frá fundinum þar sem ýmsar algengar mýtur um verðtryggingu eru skoðaðar og útskýrt hvers vegna þær eiga ekki við rök að styðjast.

Hér má finna tvær greinar úr Bændablaðinu um efni fundarins:

Uppfært 2. desember 2017 - Umfjöllun um fundinn og viðtal við Ólaf Margeirsson í 4. tbl. VR blaðsins:

Read more...

Opinn spjallfundur um málefni heimilanna

Ágætu félagsmenn og áhugafólk um málefni heimilanna.

Nú er komið að mánaðarlegum opnum spjallfundi Hagsmunasamtaka heimilanna. Fundurinn verður haldinn næstkomandi þriðjudag, 3. október, kl. 20-22, á Café Meskí, Fákafeni 9 (í innri sal kaffihússins).

Við hvetjum félagsmenn sem og aðra til að nýta sér þetta tækifæri og mæta til að taka þátt í umræðum um málefni heimilanna!

Jafnframt er ætlunin að halda slíka fundi í fyrstu viku hvers mánaðar í vetur og verða þeir auglýstir nánar í hvert sinn.

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna.

Read more...

Auglýsingaherferð um baráttumál heimilanna

Hagsmunasamtök heimilanna hafa að undanförnu staðið fyrir auglýsingaherferð til að kynna helstu baráttumál sín og halda þeim á lofti. Fyrst var send út fréttatilkynning og auglýsing birt í Fréttablaðinu þann 9. september síðastliðinn með yfirskriftinni: Viðvörun til neytenda vegna endurfjármögnunar fasteignalána. Því næst var birt auglýsing um kröfur samtakanna með áherslu afnám verðtryggingar þann 22. september og svo önnur með áherslu á réttindi gengislántakenda þann 29. september. Hér fyrir neðan má sjá tvær síðarnefndu auglýsingarnar.

Read more...

VIÐVÖRUN TIL NEYTENDA! - Vegna endurfjármögnunar fasteignalána

VIÐVÖRUN TIL NEYTENDA!
vegna endurfjármögnunar fasteignalána

NEYTENDUR ERU HVATTIR TIL:

Að kynna sér vel skilmála um uppgreiðslugjöld
Að vera á varðbergi gagnvart skilyrðum um önnur viðskipti
Að gæta þess að frumrit eldri skuldabréfa fáist afhent
Að vera meðvitaðir um ókosti höfuðstólsverðtryggingar

Að undanförnu hefur borið talsvert á fyrirspurnum frá neytendum í tengslum við endurfjármögnun fasteignalána enda hafa útlánsvextir flestra lánveitenda lækkað. Að mörgu er að hyggja í því sambandi og mikilvægt að neytendur séu meðvitaðir um réttindi sín ásamt þeim skyldum sem hvíla á lánveitendum.

Hagsmunasamtök heimilanna hvetja lántakendur til ábyrgrar neytendahegðunar enda eru fasteignalán í flestum tilfellum einhverjar stærstu skuldbindingar venjulegs neytanda. Upplýsingar um lánakjör eru jafnan aðgengilegar á vefsíðum lánveitenda ásamt reiknivélum. Hinir ýmsu kostnaðarliðir geta verið lagðir á með mismunandi hætti og því ekki alltaf hægt að bera saman lánstilboð á vaxtaprósentunni einni saman. Samkvæmt lögum um neytendalán á jafnframt að upplýsa um árlega hlutfallstölu kostnaðar og heildarlántökukostnað að teknu tilliti til allra kostnaðarliða vegna lántöku og hvaða áhrif breytingar á vöxtum eða öðrum þáttum hafa á þann kostnað. Þegar um verðtryggð lán er að ræða skal einnig taka mið af áhrifum verðbólgu við slíka útreikninga og upplýsa neytendur um þá hækkun sem hún veldur á höfuðstól og greiðslubyrði þegar líður á lánstímann. Lánveitanda ber jafnframt að útskýra alla samningsskilmála rækilega fyrir neytendum og áhrif þeirra, þar á meðal um skilyrði og heimildir til uppsagnar samnings og afleiðingar vanskila.

Uppgreiðslugjöld

Neytendum er ráðlagt að kanna vel hvort eldri eða ný lán hafi að geyma skilmála um uppgreiðslugjald áður en ráðist er í endurfjármögnun. Aðeins er heimilt að krefjast uppgreiðslugjalds af lánum sem bera fasta vexti en óheimilt ef vextirnir eru breytilegir. Almennt er óheimilt að krefjast hærra uppgreiðslugjalds en sem nemur tjóni lánveitanda af uppgreiðslunni. Af lánum teknum eftir 1. nóvember 2013 er óheimilt að krefjast hærra uppgreiðslugjalds en 1% af fjárhæð endurgreiðslu ef meira en eitt ár er til loka lánstíma en annars 0,5%. Af fasteignalánum teknum eftir 1. apríl 2014 [innskot: hér ætti með réttu að standa 2017] má uppgreiðslugjald ekki fara yfir 0,2% af endurgreiðslu fyrir hvert heilt ár sem eftir er af binditíma vaxta en þó aldrei meira en sem nemur kostnaði lánveitanda af uppgreiðslunni eða að hámarki 4% af endurgreiðslu. Þá er rétt að hafa í huga að ef ástæða fyrir uppgreiðslunni er gjaldfelling láns, svo sem vegna vanskila, er jafnan óheimilt að krefjast uppgreiðslugalds.

Hagsmunasamtökum heimilanna hafa borist fyrirspurnir frá neytendum varðandi uppgreiðslugjöld þar sem slíkir skilmálar voru ekki kynntir sérstaklega fyrir neytendum við lántöku og ekkert upplýst um áhrif þeirra á umfang skuldbindinganna. Samkvæmt dómaframkvæmd Evrópuréttar getur upplýsingaskortur leitt til þess að staðlaðir skilmálar sem eru neytanda í óhag teljist vera óréttmætir en samtökunum er þó ekki kunnugt um að reynt hafi á slíkt fyrir íslenskum dómstólum.

Skilyrði um önnur viðskipti

Borist hafa ábendingar um að lánveitendur kunni að setja skilyrði fyrir endurfjármögnun eldri lána, svo sem að neytendur gangist undir samninga um ýmisskonar aðra og ótengda fjármálaþjónustu. Með nýlegum lögum um fasteignalán til neytenda var þó lagt bann við því að binda lánasamninga og lánstilboð slíkum skilyrðum. Er því rétt að vara neytendur við slíkum viðskiptaháttum en verði þeirra engu að síður vart er hægt að beina kvörtunum til Neytendastofu.

Veðsetningarhlutföll

Við nýja lántöku í tengslum við endurfjármögnun eldri veðlána getur skipt máli hversu hátt hlutfall nýrrar lánsfjárhæðar er af verðmæti fasteignarinnar. Samkvæmt nýlegum reglum um hámark veðsetningarhlutfalls fasteignalána til neytenda má það að hámarki nema 85% af markaðsverði eða 90% ef um er að ræða fyrstu kaup á fasteign. Sumir lánveitendur hafa strangari skilyrði um veðsetningarhlutföll, til dæmis að hámarki 60-75% eða þá að lánveiting umfram þau mörk sé með óhagstæðari vaxtakjörum. Er því rétt að neytendur kanni vel áður en þeir ráðast í endurfjármögnun hvaða áhrif slík skilyrði hafa við samanburð á vaxtakjörum.

Frumrit eldri skuldabréfa

Áður en gengið er frá endurfjármögnun er mikilvægt að fá að sjá frumrit þeirra skuldabréfa sem eldri lán byggjast á. Það er réttur þess sem greiðir upp skuldabréf að fá frumrit þess afhent enda kaupir hann það í raun og veru til baka með því að greiða upp skuldina, til dæmis með nýju lánsfé. Jafnframt er nauðsynlegt að frumriti sé framvísað svo hægt sé að aflýsa veðsetningu fasteignar samkvæmt veðskuldabréfi. Nokkuð hefur borið á því að frumrit liggi ekki fyrir þegar kemur að fullnustu eða uppgreiðslu lána og er því mikilvægt að neytendur gangi úr skugga um slíkt áður en nokkuð er gert sem kann að hrófla við þeim réttindum sem byggjast á frumriti veðskuldabréfs.

Verðtrygging

Loks vilja Hagsmunasamtök heimilanna vara við því að verðtryggð lán séu endurfjármögnuð til lengri tíma en eftir er af upphaflegum lánstíma. Slík framlenging á lánstíma eykur enn við söfnun verðbóta á höfuðstól og margfaldar endanlega greiðslubyrði. Hægt er að draga úr þessum áhrifum með því að gæta þess að nýtt lán sé ekki til lengri lánstíma en eftir er af eldra láninu. Auðvitað er það endanlegt markmið okkar að verðtrygging á lánum heimilanna eigi ekki að vera valkostur því á meðan lán heimilanna eru verðtryggð hafa ráðandi öfl á fjármálamarkaði ekki sama hag og við hin af því að halda verðbólgu í skefjum. Þannig virka alvöru hagkerfi eins og við viljum miða okkur við.

Auglýsing birt í Fréttablaðinu 9. september 2017

Read more...
Subscribe to this RSS feed

Alþingi

Gagnlegar upplýsingar

Leiðbeiningar í lánamálum heimilanna