HAGSMUNASAMTÖK HEIMILANNA

Tilkynning frá Hagsmunasamtökum heimilanna vegna tilmæla talsmanns neytenda

Hagsmunasamtök heimilanna lýsa yfir ánægju með tilmæli talsmanns neytenda til fjármálafyrirtækja “um að lægri föst krónutala verði innheimt til bráðabirgða af lánum sem vafi leikur á hvort falli undir fordæmisáhrif nýlegra gengisdóma Hæstaréttar”.  Telja samtökin að í tilmælum talsmanns neytenda séu neytendur látnir njóta vafans um útkomu í fordæmisgefandi dómsmálum sem síðar muni falla dómar í.  Sú aðferð sem lögð er til í tilmælunum, einfaldar allan útreikning greiðslna og kemur því um leið í veg fyrir ágreining lántaka og lánveitenda um þessa útreikninga.

Í morgun sendu Seðlabanki Íslands (SÍ) og Fjármálaeftirlit (FME) frá sér tilmæli til fjármálafyrirtækja um vaxtaviðmið vegna gengistryggðra lána. Hagsmunasamtök heimilanna furða sig á þessari íhlutun SÍ og FME í frjálsa samninga lántaka og lánveitenda. Ekkert í úrskurði Hæstaréttar 16.júní sl. gefur tilefni til þess og samtökin sjá ekki betur en að verið sé að hvetja fjármálafyrirtækin til lögbrota. Vilja þau því til stuðnings benda á að 36. gr. laga nr. 7/1936, samningalaga, og tilskipun ESB 93/13/EBE, neytendaverndartilskipun, veita neytendum ríkan rétt þegar kemur að ágreiningi um túlkun samninga. Í b-lið greinarinnar segir:

Hagsmunasamtök heimilanna skora á stjórnvöld að frysta tafarlaust nægar eignir og fé í eigu fjármálastofnana til að standa undir skaðabótaábyrgð sem fyrirtækin kunna að hafa skapað sér í tengslum við nauðungarsölur byggðar á gengistryggðum neytendalánum (húsnæðislán og bílalán). Stjórnvöld þurfa einnig að taka til greina að lánasamningar byggðir á verðtryggingu kunna að vera í sömu stöðu í ljósi forsendubrests sem hlotist hefur af markaðsmisnotkun fjármálafyrirtækja.

Fréttatilkynning frá Hagsmunasamtökum
heimilanna vegna gengistryggðra lána

Hagsmunasamtök heimilanna hvetja allar lánastofnanir, sem veitt hafa lán er gætu fallið undir dóma Hæstaréttar nr. 92/2010 og 153/2010, að stöðva allar innheimtuaðgerðir vegna þeirra lána hvort heldur þau voru veitt til einstaklinga eða fyrirtækja.  Að minnsta kosti skal takmarka innheimtu við upphaflega greiðsluáætlun, þ.e. án allra breytinga á gengi.

Forráðamenn fjölmargra fjármálafyrirtækja hafa komið fram í fjölmiðlum, lýst lán síns fyrirtækis vera öðruvísi en þau lán sem fjallað var um í dómum Hæstaréttar og dómana því ekki ná til þeirra.  Samtökin furða sig á þessum yfirlýsingum, þar sem dómar Hæstaréttar eru mjög afdráttarlausir varðandi ólögmæti gengistryggingar.  Í dómsorði með dómi nr. 153/2010 segir m.a.:

TIL HAMINGJU ÍSLENDINGAR
Fjármálastofnanirnar fengu gula spjaldið frá Héraðstdómi Reykjavíkur og nú rauða spjaldið frá dómurum Hæstaréttar. Fjármálafyrirtæki landsins hafa flest farið gróflega út af sínu spori undanfarin ár, sem bakhjarl heimila og fyrirtækja. Þær stofnanir landsins sem áttu að sjá til þess að vörur fjármálafyrirtækja væru boðlegar neytendum og löglegar brugðust algerlega hlutverki sínu.  Nú hefur fjölskipaður Hæstiréttur úrskurðað í þremur fordæmisgefandi málum að fjölmargar fjármálavörur, sem hafa verið í boði fyrir neytendur og atvinnulíf undanfarin ár séu ólöglegar, þ.m.t. gengistrygging fjárskuldbindinga.

Stjórn Hagsmunasamtaka heimilanna vill benda á að fullyrðingar forsætisráðherra um að aðgerðir stjórnvalda hafi bjargað þúsundum heimila frá gjaldþroti, standast ekki skoðun. Þrátt fyrir þá staðreynd að fjármálastofnanir hafa í stórum stíl haldið að sér höndum með aðfarargerðir liggja fyrir þúsundir nauðungarsölubeiðna hjá sýslumönnum.

Ástandið versnar með degi hverjum og því lengur sem beðið er með alvöru aðgerðir því erfiðara verður að greiða úr flækjunni. Þær upplýsingar sem hafa borist HH síðastliðið ár auk nýrra upplýsinga frá Creditinfo gefa ekki tilefni til að fagna árangri hjá stjórnvöldum.

Tilvitnun í umsögn Landsbanka Íslands frá 1966 um frumvarp sem þá var lagt fram á Alþingi:

Samþykkt þessara ákvæða, þótt aðeins sé i heimildarformi, getur aðeins vakið tálvonir um úrlausnir eftir ófærum leiðum og dregið athyglina frá aðalatriðinu, að til er ein örugg leið til verðtryggingar á sparifé, sem sé að forðast það, sem verðrýrnuninni veldur, sjálfa verðbólguna.

Eftirfarandi samþykktir voru samþykktar með breytingum á aðalfundi Hagsmunasamtaka heimilanna 27. apríl. 2010. Þær eiga uppruna sinn í stofnsamþykktum samtakanna frá 15. janúar 2009 með þeim breytingum sem samþykktar voru á aðalfundi 2009.

Hagsmunasamtök heimilanna skora á launþega landsins að rísa upp 1.maí og krefja forystu sína um afdráttarlausa hagsmunagæslu með að taka stöðu með launþegum og heimilunum í landinu gegn óviðunandi aðgerðum stjórnvalda og taumlausri óbilgirni fjármálafyrirtækja.

Hagsmunasamtök heimilanna skora á stjórnir samtaka launþega og verkalýðsfélöga landsins að taka afgerandi stöðu með heimilunum í landinu vegna gríðarlegs og hratt vaxandi fjárhagsvanda þeirra, sem er m.a. afleiðing ófyrirsjáanlegra, óeðlilegra og jafnvel ólöglegra hækkana á gengis- og verðtryggðum veðlánum heimilanna í aðdraganda og kjölfar efnahagshrunsins.

Ályktun aðalfundar Hagsmunasamtaka heimilanna 27. apríl 2010

 

Leiðrétting stökkbreyttra lána á ekki að vera ölmusa til að niðurlægja þá sem verst standa í þjóðfélaginu heldur almennur réttur lántakenda. Eins eiga þeir sem lenda í greiðsluþroti að hafa rétt til að byrja upp á nýtt og halda fjárræði sínu. Þetta hafa frá upphafi verið grundvallarkröfur Hagsmunasamtaka heimilanna og tíminn hefur staðfest réttmæti þeirra. Stjórnvöld hafa reynt margar leiðir til að komast fram hjá þessum kröfum en aðgerðir þeirra hafa gagnast fáum og vandinn eykst.